ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਸੁਨੇਹੇ: ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚੀਏ
"ਤੁਹਾਡੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ" — ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਸਾਡੀ ਵੀ) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ।
ਹਰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਮੁਫ਼ਤ ਲੈਪਟਾਪ ਸਕੀਮ, ਕੋਈ "ਕੌਮੀ" ਖੇਡ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ, ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਲਈ "ਚੋਣ" ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤੱਥ-ਜਾਂਚ ਇਕਾਈ PIB Fact Check ਨੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 2026-27" ਪੋਸਟਰ ਅਤੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟ ਲੈਪਟਾਪ ਸਕੀਮ" ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਦੱਸਿਆ।
ਇਹ ਸੁਨੇਹੇ ਇਸ ਲਈ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਦੋ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਣਾ ਹੈ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੱਤ ਸੰਕੇਤ
- ਜਿਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ "ਚੋਣ"। ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ।
- ਲਿੰਕ ਛੋਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਅਜੀਬ — bit.ly ਲਿੰਕ, ਮੁਫ਼ਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਬਿਲਡਰ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਡੋਮੇਨ ਜੋ ਬੱਸ ਸਰਕਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- ਸੰਪਰਕ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਜੀਮੇਲ ਪਤਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ .gov.in ਜਾਂ .nic.in ਪਤੇ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਡੋਮੇਨ।
- OTP, UPI PIN, ATM PIN ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮੰਗੇ, ਉਹ ਠੱਗ ਹੈ।
- "ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ" ਜਾਂ "ਰਿਲੀਜ਼" ਫ਼ੀਸ ਮੰਗਦੇ ਹਨ — ਉਸ ਪੈਸੇ ਲਈ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
- ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਦੀ ਸਕੈਨ ਕਾਪੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਆਧਾਰ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੈਟ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਨਾ ਭੇਜੋ।
- ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ, ਦਸ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਜਾਂ ਪੋਸਟਰ 'ਤੇ ਚਿਪਕਾਏ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ।
"ਪਰ ਕੁਝ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਫ਼ੀਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਉਹ ਠੱਗੀ ਹੈ?"
ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ — ਸਕੂਲ ਓਲੰਪਿਆਡ, ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਟੈਲੇਂਟ ਸਰਚ — ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫ਼ੀਸ ਜਾਂਚਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਠੱਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਕੌਣ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਅਸਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਪਤੇ ਵਾਲੀ, ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ।
- ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮ ਛਪੇ ਹਨ — ਕਿੰਨੇ ਜੇਤੂ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣਗੇ, ਇਹ ਵੀ?
- ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੇਮੈਂਟ ਗੇਟਵੇ ਰਾਹੀਂ, ਰਸੀਦ ਨਾਲ — ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ UPI ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ?
- ਕੀ ਨਤੀਜੇ ਜਨਤਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਕੋਈ ਵੀ ਜੇਤੂ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਜਾਂਚ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਗਏ।
ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖੋ
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ANOQR ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਖੋ। ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ:
- ਇਸ ਨੂੰ ANOQR, Brets Pvt Ltd (BRETS English Academy, ਇਡਪੱਲੀ, ਕੋਚੀ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ anoqr.com/scholarship 'ਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ।
- ਨਿਯਮ ਪੂਰੇ ਛਪੇ ਹਨ, ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਸਮੇਤ ਕਿ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਬਣਦੇ ਹਨ — ਲਗਭਗ ਹਰ 267 ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ।
- ₹100 ਫ਼ੀਸ ਸਿਰਫ਼ anoqr.com 'ਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਗੇਟਵੇ ਰਾਹੀਂ, ਰਸੀਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ANOQR ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ UPI ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗਾ।
- ਨਤੀਜੇ anoqr.com/scholarship/results 'ਤੇ ਛਪਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਂਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ANOQR ਕਦੇ OTP, PIN ਜਾਂ "ਰਿਲੀਜ਼ ਫ਼ੀਸ" ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗਾ। ਜੇਤੂ ਆਪਣੇ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਆਪ ਭਰਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਸਾਡਾ ਨਾਮ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸੁਨੇਹਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਨੂੰ anoqr.com/scholarship/contact 'ਤੇ ਲਿਖੋ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ
- ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ: scholarships.gov.in ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪੋਰਟਲ।
- ਵਾਇਰਲ ਦਾਅਵੇ: ਸਕੀਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ "PIB Fact Check" ਖੋਜੋ।
- ਸਕੂਲ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ: ਅਸਲੀ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ: cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ ਜਾਂ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਜਾਅਲੀ ਸੁਨੇਹਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗਾਈਡ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਕਰੋ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ-ਪੂੰਜੀ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਲ
ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਜਾਅਲੀ ਹੈ?
ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ ਜੇ ਬਿਨਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ "ਚੋਣ" ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਸੰਪਰਕ ਨਿੱਜੀ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਜੀਮੇਲ ਹੋਵੇ, ਲਿੰਕ ਛੋਟਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ OTP, PIN ਜਾਂ ਪੈਸਾ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਮੰਗੇ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ scholarships.gov.in 'ਤੇ ਜਾਂਚੋ।
ਕੀ ਫ਼ੀਸ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਠੱਗੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਕਈ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਫ਼ੀਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਖੋ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇ, ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮ ਛਪੇ ਹੋਣ, ਭੁਗਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਰਸੀਦ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚੇ ਜਾ ਸਕਣ।
ਕੀ ANOQR ਕਦੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ OTP ਜਾਂ ਫ਼ੀਸ ਮੰਗੇਗਾ?
ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਭੁਗਤਾਨ anoqr.com 'ਤੇ ₹100 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਫ਼ੀਸ ਹੈ। ਜੇਤੂ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਆਪ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 5 ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਠੱਗੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ?
cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਫ਼ਰਾਡ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਮਾਪੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ।